Na mestu starog žitnog magacina u centru Bečkereka nastalo je 1839. godine teatarsko zdanje sa najstarijom pozorišnom salom u zemlji. Narednih sto sedam godina, do profesionalizacije pozorišta, u ovom prostoru redovno i bez prekida izvođene su predstave na srpskom, nemačkom, mađarskom jeziku i jidišu, a građani Bečkereka su u sali nastaloj iz ljubavi uglednog sugrađanina prema peštanskoj glumici rado gledali i brojne pozorišne trupe iz Beča, Budimpešte, Temišvara, Novog Sada... Tokom više od veka i po organizovanog pozorišnog života, ovaj grad iznedrio je velika imena dramske umetnosti, poput Todora Manojlovića ili Toše Jovanovića, glumca po kome je, na Manojlovićev predlog, ovaj teatar 1946. godine i dobio ime, postavši profesionalna ustanova.

   Danas u ovom prostoru rade 82 osobe, od toga 21 glumac na Dramskoj sceni i 14 na Lutkarskoj. Direktor pozorišta je, od novembra 2004., Tatjana Paskaš, dok Vladimir Grubanov, direktor Lutkarske scene, ove godine obeležava jubilej – 25 godina na čelu jednog od najuspešnijih dečjih pozoršta u zemlji.

   U 58. sezoni profesionalnog rada Narodnog pozorišta «Toša Jovanović» ukupno je, na Dramskoj i Lutkarskoj sceni, izvedeno 260 predstava, koje je videlo preko 50.000 gledalaca, a u sezoni 2004/2005. zrenjaninsko pozorište imalo je 7 premijera.

   Prva od njih, predstava SVETI ĐAVO RASPUĆIN u režiji Dejana Penčića Poljanskog, bila je zajednički projekat Lutkarske i Dramske scene, a premijerno je izvedena 9. septembra 2004. godine.

   U drugoj polovini septembra, gost zrenjaninskog pozorišta bilo je Istarsko narodno kazalište iz Pule, koje je, pred prepunom salom, izvelo dve predstave reditelja Roberta Raponje – GRETICA, strana 89 i Štorija ud Otavija i Nikolete.

   Već 15. oktobra, na Dan Narodnog pozorišta «Toša Jovanović», bila je premijera predstave PUKOVNIK PTICA, po tekstu bugarskog pisca Hrista Bojčeva, u režiji Miloša Jagodića, a premijeri je prisustvovao i sam autor.

   Jedna od najuspešnijih predstava u 58. profesionalnoj sezoni zrenjaninskog pozorišta, ČETVRTA SESTRA Januša Glovackog u režiji Radoslava Milenkovića, krajem oktobra 2004. gostovala je u nekoliko velikih pozorišta Srbije, i učestvovala na festivalu «Borini dani» u Vranju.

   Drugu premijeru na Lutkarskoj sceni, legendarni komad Duška Radovića KAPETAN DŽON PIPLFOKS, režirao je Dragoslav Šilja Todorović. Ova predstava je tokom sezone učestvovala i na nekoliko festivala, od kojih je najznačajniji «Pozorište zvezdarište» u Beogradu. Dragoslav Todorović režirao je u zrenjaninskom pozorištu i predstavu CAR BUMBAR, koja je novembra 2004. predstavljala ovdašnju Lutkarsku scenu na beogradskom FESTIĆU.

   Nakon uspešnog mandata Gorana Ibrajtera, dobitnika nagrade «Nikola Peca Petrović» za najboljeg pozorišnog upravnika u zemlji, na čelo ove kuće došla je Tatjana Paskaš, druga žena upravnik u istoriji zrenjaninskog teatra.

   Među najbolja pozorišna ostvarenja u prethodnoj sezoni u našoj zemlji, po izboru Vladimira Kopicla, uvrštena je i zrenjaninska ČETVRTA SESTRA, koja je 13. novembra učestvovala na 9. jugoslovenskom pozorišnom festivalu u Užicu.

   Nastavljajući međunarodnu saradnju sa zemljama iz regiona, Narodno pozorište «Toša Jovanović» početkom decembra organizovalo je Dane pozorišta iz Tuzle. Tom prilikom zrenjaninska publika bila je u mogućnosti da vidi tri predstave tuzlanskog Narodnog pozorišta i Teatar Kabarea Tuzla. Istovremeno, na «Danima Nušića» u Budimpešti, u organizaciji tamošnjeg Srpskog pozorišta, predstava «Narodni poslanik» po drugi put iste godine oduševila je publiku u Mađarskoj.

   Kraj godine, kao i obično, bio je posvećen najmlađoj publici - ansambl Lutkarske scene deset dana zaredom izvodio je predstavu DEDA MRAZ U CIRKUSU.

   Slovensko ljudsko gledališče iz Celja bilo je domaćin Narodnom pozorištu «Toša Jovanović» sredinom januara 2005. godine. Na festivalu «Dani komedije» izvedena je, pred prepunom salom, predstava NARODNI POSLANIK Branislava Nušića u režiji Dušana Petrovića, a dan kasnije Celjani su bili u prilici da vide još jednu našu predstavu koja već godinama doživljava međunarodne uspehe – ANTIGONA Sofokla u režiji Ljuboslava Majere.

   U saradnji sa ambasadom Kraljevine Norveške, zrenjaninsko pozorište realizovalo je prvu premijeru u 2005. - komad Henrika Ibzena GRADITELJ SOLNES, u režiji Dušana Petrovića. Premijeri je prisustvovao i norveški ambasador, a ovo je prvi Ibzenov komad na zrenjaninskoj sceni posle više od tri decenije.

   Tokom prethodne sezone uspostavljena je saradnja i sa tek oformljenim pozorištem Kosova i Metohije, sa sedištem u Leposaviću. Pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture Srbije, Lutkarska scena zrenjaninskog pozorišta pomogla je kolegama sa Kosova da osnuju svoje lutkarsko pozorište, omogućivši im da u našem prostoru naprave predstavu ZVEZDAN po tekstu Ludviga Štrede, u režiji Irene Tot, koja bi se igrala u svim srpskim enklavama u južnoj pokrajini. Dramska scena pozorišta Kosova i Metohije predstavila se zrenjaninskoj publici PORODIČNIM PRIČAMA Biljane Srbljanović u režiji Nenada Todorovića, direktora tog pozorišta.

   22. februara na Lutkarskoj sceni bila je premijera predstave TVRDOGLAVO JAJE autora Jovana Carana, nesvakidašnje ostvarenje za decu koje isključivo lutkarskim sredstvima, bez reči, komunicira sa publikom.

   U sezoni 2004/2005. obeležen je značajan jubilej jednog od najuspešnijih komada sa repertoara zrenjaninskog pozorišta – 50. izvođenje predstave NARODNI POSLANIK, koja je imala bogat međunarodni i festivalski život .

   Saradnja sa tuzlanskim pozorištima koja traje od 2000. godine nastavljena je u martu gostovanjem Narodnog pozorišta «Toša Jovanović» u Tuzli sa predstavama ČETVRTA SESTRA I RUČNI RAD.

   Zrenjaninsko pozorište je protekle sezone bilo domaćin 55. Festivala profesionalnih pozorišta Vojvodine od 19. do 26. aprila. Po izboru selektora Darinke Nikolić za 10 festivalskih nagrada takmičilo se 10 najboljih vojvođanskih predstava, 6 iz konkurencije za odrasle i 4 za decu. Tokom 7 festivalskih dana pozorišta iz Sombora, Subotice, Novog Sada, Kikinde, Bačkog Petrovca i grada domaćina izvodila su, uvek pred prepunom salom, predstave na srpskom, mađarskom i slovačkom jeziku. TVRDOGLAVO JAJE predstavljalo je zrenjaninski teatar na ovom najstarijem pozorišnom festivalu u zemlji, osvojivši nagradu za najbolju kolektivnu animaciju, dok je Jovan Caran dobio priznanje za kreaciju lutaka. U saradnji sa Kulturnim centrom, Savremenom galerijom i Pozorišnim muzejem Vojvodine iz Novog Sada, tokom festivala organizovan je i niz pratećih programa, od kojih izdvajamo izložbu posvećenu dugoj istoriji ovog festivala, promociju monografije autora Dejana Penčića Poljanskog pod nazivom «55 godina susreta, festivala pozorišta Vovjodine» i kreativnu radionicu za mlade glumce koju je vodio gost iz Hrvatske, reditelj Robert Raponja. Narodno pozorište «Toša Jovanović» će i narednih godina biti domaćin ovog eminentnog festivala.

   Lutkarska scena je u maju 2005. godine proširila saradnju zrenjaninskog Narodnog pozorišta sa Slovenijom, premijerno izvevši predstavu Frana Milčinskog ZVEZDICA SPAVALICA u režiji gošće iz Ljubljane Jelene Sitar. U istom periodu, predstava TVRDOGLAVO JAJE učestvovala je na međunarodnom festivalu Zlatna iskra u Kragujevcu.

   Na kraju sezone 2004/2005., 5. juna bila je premijera komedije UKROĆENA GOROPAD Vilijema Šekspira u režiji Kokana Mladenovića, kome je to bio rediteljski debi u Zrenjaninu.

   Nakon premijere UKROĆENE GOROPADI predstava LOOPING nastavila je festivalski život učešćem na 40. Festivalu «Vojdan Černodrinski» u Prilepu, najznačajnijoj teatarskoj manifestaciji u Makedoniji. LOOPING je potom s velikim uspehom gostovao i u Kumanovu, te je ovom mini turnejom Dramska scena zrenjaninskog pozorišta započela saradnju i sa tom bivšom jugoslovenskom republikom. Ovaj komad Nenada Vujadinovića i režisera Dragana Ostojića, urađen je u koprodukciji pozorišta «Toša Jovanović» i Art kluba «Zanzibar» iz Zrenjanina, a učestvovao je i na «Gardoš festu» u Zemunu avgusta 2005.

   Sezona 2004/2005., na radost publike, završena je «Danima Šekspira» - odnosno izvođenjem tri komada čuvenog engleskog pisca: UKROĆENA GOROPAD, BOGOJAVLJENSKA NOĆ Narodnog pozorišta «Toša Jovanović» i ŠEKSPIR – SABRANA DELA, muška i ženska verzija, Narodnog pozorišta iz Subotice.

   Potvrda kvaliteta rada Narodnog pozorišta «Toša Jovanović», valjanog odabira reditelja, saradnika i tekstova, kao i dokaz o značajnom pomaku u marketinškom poslovanju tokom prethodne sezone stigli su u vidu nagrade ZLATNI DOBOŠ novinske agencije «Most medija» za oglašavanje i odnose s javnošću, odnosno godišnje nagrade grada Zrenjanina za izuzetan doprinos na polju kulture i reprezentovanja grada na pozorišnim scenama širom zemlje i inostranstva.